شرکت فالی بافی همدان OCM

05/08/2019 / نظر

بین سالهای1907 /1908 میلادی شیش تا شرکت بین المللی به اسم های؛ پی دی آندریا و شرکا(ثبت شده در اسمیرنا در ۱۸۳۶), جی پی و جی بیکر(۱۸۷۸ لندن), هابیف و پولاکو (۱۸۴۰ اسمیرنا), سیدنی لافونتن (اسمیرنا۱۸۸۰), تی ای اسپارتلی و شرکا (۱۸۴۲ اسمیرنا) و سایکس و شرکا (اسمیرنا ۱۹۰۲)، شرکت جدیدی در شهر ازمیر ترکیه تاسیس کردن تا بتانن قالی ره به سلیقه و انداره فرهنگ غربی ها ببافن. دو سه سال بعد دیدن قالیهای ایرانی از تار و پود محکم  تر، پشم بهتر و رنگ های قشنگتری بافته میشن، در نتیجه سال 1911 میلادی جیمز بِکِر یکی از شرکا، خواهر زاده ی خودش آرطور ادواردز ره که سال 1881 در قسطنطنیه بدنیا آمده بود فرستاد همدان که زمینه ره بری بافت قالی فراهم بکنه. آرطور ادواردز وا خانم آمریکایش کلارا کری که سه سال قبلش ازدواج کرده بودن مقیم همدان میشن.

سال 1918 پسرشان همدان بدنیا آمد و تا سال 1923 که میشه 1302 شمسی همدان بودن و که بعد رفتن پاکستان.

طی سالهایی که همدان بودن شرکت قالیبافی همدان ره راه انداختن و بین خود همدان و حومه دوازده هزار تا دار قالی  خریدن و بالای بیست هزار قالیباف ره بکار گرفتن. کافیه تصور کنیم بین قالیباف ها، رنگرز ها، قالیشورها و حمل و نقل چندین هزار نفر از ئی کار زندگی میکردن .  بیخود نیس که میگن 65 درصد قالیهای ایران از همدان صادر میشده اونم زمانی که ایران بزرگترین تولید کننده قالی دنیا بود.

واقعیت اینه که وقت رسیدن آرطور سِسیل ادواردز به همدان در خود شهر همدان قالی بافته نیمیشده و همش از داهاتای اطراف می آمده،

ادواردز کارخانه قالیشوئی ره که واز کرد فقط هشت تا دار قالی داشت و زمانی که بازنشست شد در خود شهر همدان بالای هزار تا دار قالی بودن که 120 تاش فقط در کارخانه قالیبافی بود.

اِدوارز برنامه کامل و حساب شده ای داشت، پشم قالی ره از عشایر اطراف کرماشا میخرید، با دست حلاجی شده و با دست ریسیده میشد. رنگرزی زیر نظر یه متخصص ارمنی بود که در آلمان دوره دیده بود. او زمان قالیهای همدان بافت داهات اطراف بودن که بصورت تک پود با گره قرینه ترکی بافت و تار و پود پشمی بافته میشدن، ادوارد پود قالیها ره مثل بیجار جفتی کرد و واز نخ بجای پشم تار و پود استفاده کرد.  بعد از چند نمونه به ئی نتیجه رسید که بهترین و باصرفه ترین بافت قالی با تراکم 10 در 11 گره در اینچ مربع بود. ادواردز متوجه شد که رنگ های شیمیایی زیاد خوب در نیمیان .  بفکر افتاد و در کنار او سی ام شرکتی بنام شرکت فرش الوند تاسیس کرد که اونجا فقط قالی با نقوش سنتی دوره صفویه و رنگ و طرح های کلاسیک منطقه بافته میشدن.

بعد از جنگ منم ده ها موزه اروپا و صدها کتاب ره خواندم و یه سری نقش و رنگ با اندازه های استاندارد سنتی تهیه کردم و رفتم همدان با رئیس جهاد همدان میدان عین القضات صحبت کردم، البته سعی کردم شرح بدم و بفهمانم که بری نجات قالی استان باید یک چنین برنامه ای رخت، که ایشان با کمال اعتماد بنفس و ته لهجه ترکی گفت شما نگران نباش ما خودمان میدانیم شی موکنیم. بگذریم

دوستی در نیویورک دارم که ناشر مجله قالی  در آمریکاس، پیره مردیه که سالهای 60 میلادی وقتی او سی ام در آمریکا شعبه زد مسئول فروش آمریکا بوده. ایشان موگفت در دفتر شرکت اطاقی بود که تمام طرح ها و نقوش حاشیه و متن قالی ها با ، نمونه رنگ ها بصورت سکرت نگهداری میشد و حتی خود او که پنج سال اونجا کار میکرده اجازه نداشته وارد او اطاق بشه.

ایشان تعریف میکرد زمانی که مصدق قدرت گرفت و نفت ره ملی کرد کل دارهای قالی متعلق به او سی ام و ادوارز ره مصادره موکنه و اونا همدان ره ترک موکنن .  وقتی شاه پهلوی به ایران برمیگرده و اوضاع خراب قالی همدان ره میوینه از ادوارز ماخوا که برگردن ایران ولی اونا دیه قبول نکردن

   سالهای 60 میلادی شرکت او سی ام با وجودیکه سهامش در بورس لندن خرید و فروش میشدن ولی او برو بیای قبلش ره نداشت چون قالیهای ماشینی غربی و رقبایی که در هند و پاکستان تولید میکردن جای خودشانه در اروپا و مخصوصا     آمریکا واز کرده بودن. در نهایت سال 1986 شرکت شرقی خیام کل سهام شرکت تولیدکنندگان قالی شرقی ره خرید